Medya mı darbeden, darbe mi medyadan

Medya mı darbeden, darbe mi medyadan

618 views
0
PAYLAŞ

 

‘27 Mayıs’ın fiilen içindeydik.’ Hıncal Uluç

 

‘Genlerimize, belki de farkına varılmadan darbecilik işlendi.’ M.Ali Birand

 

‘Askerle gazetelerin ilişkisi, Ankara büroları üzerinden kurulurdu.’ Dinç Bilgin

 

‘Ne senaryolar ürettik, manşetler attık gerçeği araştırmadan. Türkiye elden gidiyor dedik. Hepsi tiyatroydu bunların.’ Ömer Dinçer

 

darbegeni_low

Türkiye’de basın özgürlüğü her dönemde yayın kalitesinden çok daha fazla tartışıldı. Bunun en önemli nedeni özgürlüğün basın-yayın kuruşları için hayati öneme sahip olmasıydı. Halkın özgür basın isteğine karşılık, devletin ilk kuruluş yıllarından bu yana sürdürdüğü kontrollü basın talebi medyanın ülkemizdeki tarihinde sürekli bir ikilem olarak karşımıza çıktı. Darbe dönemleri, bu ikilemin zirve yaptığı ve bir karakter haline dönüştüğü dönemlerdir.

 

Araştırmacı – yazar İdris Gürsoy’un kaleme aldığı ve Kaynak Yayınları tarafından yayımlanan ‘MEDYADAKİ DARBE GENİ’ isimli kitap, Türkiye’deki basın özgürlüğü sorununu medyanın darbe dönemlerindeki karakteristik durumunu analiz ederek değerlendiriyor. Kitap, 27 Mayıs öncesinde başlayan ve 27 Nisan e-muhtırasıyla farklı bir boyuta taşınan darbe yayınlarının mutfağındaki isimler ve olayların yakın tanıkları ile yapılan tarihi söyleşilere yer veriyor.

 

Medyamızdaki darbe geninin nereden geldiğini araştıran yazar hadisenin sadece bir darbe meselesi olmadığını, olağanüstü durumlarda ortaya çıkan bu medyatik tavrın kökeninin cumhuriyetin kuruluş yıllarına dayandığını belgeliyor.

 

Medya’ya darbe geni nasıl işlendi?

 

‘Türkiye’de basın özgürlüğüne ilk darbe 1923’te vuruldu. 1925’te Takrir-i Sükûn Kanunu ile gazeteler susturuldu. 1931’de ise medya tamamen Halk Parti’ye tabii kılındı. Devlet memurluğu ile gazetecilik eş değer görüldü.’ Bu sözler merhum Mehmet Ali Birand’a ait. Mehmet Ali Birand bu tespitten hareketle basın yayın organlarımızın karakterindeki zafiyetlerin ana nedenini ortaya koyuyor; ‘Genlerimize, belki de farkına varılmadan darbecilik işlendi.’ diyor.

 

Peki, ‘belki de farkına varılmadan’ gerçekleşen bu süreç nasıl işledi? Kimler hangi rolleri üstlendi, dönemin medya-cunta ilişkilerine dair neler itiraf edildi, asker-siyaset-iş dünyası üçgeninde kalan medya sorgulamalarından neler ortaya çıktı? Kitabın içerisinde yer alan söyleşilerde bu sorulara açık yüreklilikle ve cesaretle cevap verilmiş.

 

Prof. Nurettin Güz, Orhan Birgit, Bedii Faik Akın, Prof. Orhan Koloğlu, Hıncal Uluç, Altemur Kılıç, Uluç Gürkan, Mehmet Keçeciler, Dinç Bilgin, Ömer Dinçer, Akın Birdal, merhum emekli Albay Şenol Özbek, Prof. Naci Bostancı, Newyork Stony Brook Ünivesitesi Gazetecilik Okulu kurucusu Howard Schneider ve Gazeteci Dr. Rıdvan Akar’ın açıklamalarının yer aldığı MEDYADAKİ DARBE GENİ, Türkiye medyasının genlerine yapılmış darbeler hakkında önemli ipuçları sunuyor.

 

Kitapta cevap bulan sorular:

 

Türk medyasının genleri ile ne zaman oynandı?(15)

Türk basını askerin kontrolüne ne zaman girdi?(17)

Sağ iktidarlar gelmesine rağmen medyanın yapısı ve zihniyeti neden değişmiyor?(17)

Medya neden derin devlet ve cuntalarla işbirliği yapıyor?(18)

Medyanın genlerindeki darbe hastalığı nasıl tedavi edilebilir?(22)

1960’ta darbe olmadan önce veya sonra seçime gidilseydi ne olurdu?(23)

İnönü basını hükümete tabi hale nasıl getirmişti?(24)

Çok partili hayata geçilen yıllarda neden basın tek partili idi?(25)

‘Akis’i okuyarak darbe yaptık!’ diyenler kimlerdi?(30)

Mahkeme kararını açıklamadan önce Akis Dergisi Menderes’in idamını nasıl haber vermişti?(31)

Alpaslan Türkeş, yıllar sonra kıyma makinesi haberleri ile ilgili ne demişti?(32)

Dönemin basını Lima Sutra şakasını nasıl değerlendirdi?(39)

61 yılındaki Türk Basın Antlaşması isimli bildiride ne yazıyordu?(41)

27 Mayıs sonrasında basın-yayın hayatı nasıl dizayn edildi?(44)

Cunta istese CHP’ye de darbe yapabilir miydi?(57)

Celal Bayar’ın 108 milyon serveti olduğu iddiası haberini hangi gazeteci yazdı? (58)

Bayar’ı intihar teşebbüsüne iten filmin senaryosunu kim yazdı?(61)

Cuntacılar basından nasıl faydalandı?(68)

Türk Basını demokrasiyi neden sevmiyor?(73)

Menderes 27 Mayıs psikolojik savaşını kaybettiği için mi asıldı?(82)

AK Parti döneminin DP dönemiyle benzerlikleri var mı?(84)

Gazeteci Altemur Kılıç’a göre Türk halkı aptal mı?(84)

Sol aydınlar 27 Mayıs darbesini neden kutsuyor?(99)

Medya neden Özal’dan Keçeciler’in kellesini istedi?(112)

Özal medyanın tehditlerine nasıl cevap verdi?(115)

Erol Simavi Özal’ı nasıl tehdit etti?(117)

Simavi, Kenan Evren’e ne demişti?(120)

28 Şubat’ı bazı gazeteciler neden savunuyor?(154)

Batı Çalışma Grubu gazetelere nasıl haber servisi yaptı?(157)

28 Şubat sürecinde Fethullah Gülen hedef miydi?(160)

28 Şubat’ın andıçı nasıl hazırlandı?(170)

27 Nisan e-muhtırasında medyanın rolü neydi?(189)

Hakikat komisyonları Türk medyasında neden yok?(210)

Türkiye’de işlenen cinayetler neden Müslümanlara fatura edildi?(212)

Balyoz’da adı geçen kullanılacak gazeteciler listesinde kimler vardı?(223)

 

 

MEDYADAKİ DARBE GENİ, İdris GÜRSOY, Kaynak Yayınları, 238 sayfa

YORUM YOK

BİR CEVAP BIRAKIN